آیا نگرانی‌های محیط‌زیستی، کشور را از توسعه در دوران پساتحریم دور نگه می‌دارد؟

 

طی دهه‌های گذشته، اقتصاد کشور فراز و نشیب‌های بسیاری را پشت سر گذاشته است. انقلاب، جنگ، تحولات بازار نفت و به‌خصوص تحریم‌های اقتصادی ازجمله عواملی بوده‌اند که اقتصاد کشور و روند متغیرهای اقتصادی را تحت‌الشعاع قرار داده‌اند. اکنون‌که تحریم‌های علیه ایران از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا لغو شده است و مردم در دوره انتظار «حرکت اقتصاد به سمت بهتر شدن» قرارگرفته‌اند، دولت تلاش دارد که از طریق برنامه‌های گستردۀ توسعه‌ای نسبت به مدیریت اقتصاد کشور مبادرت ورزد.

بیشتر باور بر این است که فعالیت‌های اقتصادی دربرگیرندۀ نظام‌هایی به‌هم‌پیوسته و رویکردی سیستماتیک است که در آن‌ها بازخوردهای مهمی وجود دارد؛ به‌طوری‌که کلیه این فعالیت‌ها آثار و پیامدهایی خواهد داشت. در روند توسعۀ اقتصادی با بهره‌برداری بیش‌ازاندازه از محیط‌زیست، منابع و درآمد هنگفت نصیب انسان شود، ولی این افزایش ثروت و درآمد اقتصادی در بیشتر موارد به بهای از دست رفتن منابع طبیعی و تخریب محیط‌زیست انجام می‌پذیرد (خورشید دوست، 1386). دانش ناقص و بی‌آگاهی در زمینة ارتباط بین فرایندهای اقتصادی و محیط‌زیست، دامنۀ پیش‌بینی این پیامدها را بیش‌ازپیش پایین خواهد آورد. به‌عبارت‌دیگر در فرآیند صنعتی شدن با توجه به اولویت بالای تولید و اشتغال نسبت به محیط‌زیست پاک، استفاده از منابع طبیعی و انرژی برای رسیدن به رشد اقتصادی بالا افزایش می‌یابد و موجب گسترش انتشار آلودگی می‌شود (لطفعلی پور و همکاران، 1393).

از طرفی شاهد آن هستیم که دولت یازدهم، یکی از دغدغه‌های اصلی خود را محیط‌زیست و حفاظت از آن بیان می‌کند، حتی سخنگوی دولت یازدهم در سه دی‌ماه 1394 بیان داشت: «دولت یازدهم، دولت محیط‌زیست است». اکنون این سؤالات مطرح است که؛ این دولت می‌تواند الگویی تعریف کند که در کنار پاسداری از محیط‌زیست، نیازهای توسعه‌ای کشور را نیز پاسخگو باشد؟ آیا نگرانی‌ها و دغدغه‌های محیط‌زیستی، کشور را از شکوفایی اقتصادی و توسعه در دوران پسا تحریم دورنگه می‌دارد؟

 

http://npps.ir/ArticlePreview.aspx?id=61569